7. 1. Odzyskanie przez Polskę niepodległości

1. Sytuacja międzynarodowa – wszystkie trzy państwa zaborcze poniosły klęskę w I wojnie światowej

a. Rosji 3 III 1918 r. w Brześciu zawarła niekorzystny dla siebie pokój z państwami centralnymi (pokój brzeski)

b. na początku listopada 1918 skapitulowała Austria, dynastia Habsburgów upadło, a ich imperium rozpadło się

c. 11 XI 1918 r. Niemcy podpisały rozejm, który oznaczał dla nich klęskę w wojnie, a Niemcy pogrążyły się w rewolucji

2. Powstanie pierwszych polskich ośrodków władzy

a. na terenie Królestwa Polskiego działała Rada Regencyjna

b. w Cieszynie powstałą Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego (19 X 1918 r.)

c. w Krakowie utworzono Polską Komisję Likwidacyjną Galicji i Śląska Cieszyńskiego (28 X 1918 r.)

d. w Poznaniu powstała Naczelna Rada Ludowa (14 XI 1918 r.)

e. 7 XI 1918 r. został utworzony Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele,

rząd Daszyńskiego składał się z socjalistów i ludowców

– rząd ogłosił program reform społecznych, gospodarczych i politycznych

3. Odzyskanie przez Polskę niepodległości – 11 XI 1918 r.

a. przejęcie władzy w odradzającej się Polsce przez Józefa Piłsudskiego

– został zwolniony przez Niemców z więzienia i 10 XI 1918 r. wrócił do Warszawy

–  11 XI 1918 r. Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu władzę wojskową

– 14 XI 1918 r. Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu władzę cywilną

b. Józef Piłsudski na mocy dekretu z 22 XI 1918 r. objął urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa

4. We Francji nadal działał Komitet Narodowy Polski (KNP)

a. na jego czele stał Roman Dmowski

b. KNP uznawany był przez państwa ententy za oficjalną reprezentację odradzającej się Polski

5. 17 XI 1918 r. Józef Piłsudski powołał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej (TRLRP)

a. premierem TRJN został Jędrzej Moraczewski z Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS)

b. rząd Moraczewskiego bezzwłocznie przygotował kluczowe reformy:

– wprowadził 8-godzinny dzień pracy

– ustalił płacę minimalną

– wprowadził ubezpieczenia społeczne

– nadał prawa wyborcze kobietom

6. W styczniu 1919 r. powstał nowy rząd z Ignacym Janem Paderewskim jako premierem

a. utworzenie nowego rządu wynikało z konieczności wspólnego działania wszystkich głównych sił politycznych w Polsce

b. rząd Ignacego Jana Paderewskiego uzyskał pełne uznanie przez państwa ententy