Dokument biskupa wrocławskiego Tomasza  z 1248 r.

[...] My, Tomasz, z bożej łaski biskup wrocławski, wiadomym czynimy wszystkim, że dajemy rycerzowi naszemu Wrociwojowi 40 wielkich łanów z naszego lasu położonego nad rzeką Wilczą w celu lokowania, w ten sposób że jemu i jego synom przypadnie czynsz, dziesięcina zaś należeć będzie do biskupstwa [...]

Jako dziesięcinę [mieszkańcy] dawać będą po jednym małdracie podwójnego zboża mianowicie pszenicy, żyta i owsa, które odstawiać mają do naszego dworu w Otmuchowie. Część sołtysa, mianowicie 6 łanów, pozostaje nieobciążona. Pragniemy także, ażeby w tym lesie osadzeni zostali nie Niemcy, lecz Polacy na prawie niemieckim lub inni [...]

Sądy wielkie, mianowicie dotyczące spraw o rozlanie krwi, należeć będą do nas, z zachowaniem trzeciej części [dochodów] dla Wrociwoja i jego synów, mniejsze zaś należeć będą do niego i jego sołtysów. Wszystkim zaś zamieszkującym wymieniony las nadajemy wolność od płacenia dziesięciny na okres lat czternastu [...]

Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 7: Sytuacja wsi feudalnej do XV w., oprac.,  Wacław Korta.  Warszawa 1959, str. 20-21

 

A. Jaki to rodzaj źródła historycznego?

B. Wyjaśnij pojęcia: lokacja i dziesięcina.

C. Wyjaśnij pojęcie: jurysdykcja i ustal, w jaki sposób dokonano podziału jurysdykcji nad chłopami?

D. Przedstaw obciążenia chłopów.